İş analizi kurgusu oluşumu bakımından 2 şekilde değerlendirilmelidir;

Kuruluş aşamasında kurumun yol belirleyici haritası olarak çizilmesi, kurum adına hesaplanabilir bir girişim planı kurması, ileriye dönük yapılacak çalışmaların temel hedeflerinin belirlenmesi (Vizyon ve Misyon) ve Org. şemasının doğru şekilde çizilmesi Konusunda ana belirleyici unsur olarak rol alacaktır. Çünkü bu araştırma kurumun ne hedeflediği, nerede hedeflediği, bu hedeflerin hangi kısmından başlayabilecek finansal ve niteliksel iş gücüne sahip olduğu, fiziksel ve niteliksel envanterlerin değerlendirilmesi ve sonucunda kurumun nerede olduğu önemlidir. Nasıl yapılacağı, kimlerle ve hangi yetkinliklerle birlikte kurulacağı, pazarın genel değerlendirilmesi, pazardaki hedefin değerlendirilmesi ve gerçeklik analizine dayanan geniş kapsamlı bir araştırmaya dayanır.

İşte bu araştırma sonucunda hedef net bir şekilde saptanırken, vizyon ve misyon temelleri atılır bu aşama dışında yapılan vizyon ve misyon çalışmalarının pazarın gerçekliğinden uzak, kurumun iş gücünün ve finansal gücünün değerlendirilmesine dayanmayan, kısacası gerçeklikten uzak bir temel atıldığı görülmektedir.

O yüzden vizyon ve misyon çalışması öncesinde iş analizine sahip olmanız ve bu analizin sonunda nihai bir hedefi belirlemiş olmanız daha doğru süreçler tasarlamanızı kolaylaştıracaktır. Diğer yandan ikinci aşamada ise Org. şemasını belirleme noktasında çoğu kurumun başarısız olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Çünkü, potansiyel hedefin net belirlenmediği ve elde ki iş gücünün doğru planlanmadığı aşamalarda Org. şeması birçok kez değişmeye mahkûm kalacaktır. Org. şemasını yatay- dikey- bozuk olarak 3 aşamada değerlendirirken, yatay şema kurgusu, kesinlikle iş analizi olması önemlidir, yoksa bozuk bir şema olmaya aday bir Org. yapısı karşımıza çıkacaktır. Yapılacak işin ana kolu, yapısı, boyutu, pazarı ve pazarın diğer oyuncuları, avantajlarımız ve dezavantajlarımız, belli olmadan bir şema çizmek ve şema içindeki pozisyonların bu ana amaç içinde ki rolleri netleştirilmesi, sağlıklı iş tanımlarının çıkması, iş analizinin doğru bir şekilde yapılmasından geçer.

Mevcut faaliyetine devam eden kurumumuzda iş analizi; 

Mevcut faaliyetine devam eden kurumun iş analizine ihtiyaç duyma sebebi, kurumsallaşma sürecine girme gibi bir atılım içine girdilerse hem mevcut durumu görme hem de idealde olması gereken yapıyı canlandırma aşamasında yararlı olacaktır. Kurumsallaşma süreninin en önemli sorunu, kurumların mevcut durumunu analiz edememesinde yatıyor. Çünkü buradaki bahsettiğimiz basit bir mevcut durumun çıkarılması değildir. İş analizinde yer alan kurumun vizyon, misyon, org. şeması gibi temellerine dahi inilerek gerek yaptığı gerek idealde arzuladığı hedeflere yönelik olup olmadığı incelemekten başlatılır. Yani hedeflediği nokta nerede, şu anda neredeyiz, bu ideal hedef için olması gereken mevcut yapı nasıl olmalı, şu anki org. yapısı nasıl? Tüm bu soruların cevaplarıyla beraber, hedeflerimiz ve hedefe gitmek için belirlediğimiz yöntemler, rakiplerimiz ve rakiplerimizin gelişi, rakip gelişiminin ardında yatan politika gibi tüm bir pazarı ve mevcut durumu değerlendirmek gerekir. Bu aynı kuruluş aşamasında yapılan bir iş analizi yapılarak bugüne kadar gelecek süreci tasarlayarak bugün ki gerçeklik ile kıyaslayarak değişikliklerin temellerini atmaktan geçer.

Ben iş analizinin her kurumu bir silkeleyeceğini düşünüyorum, iş analizi aslına bakarsanız eksikleri göstermek için yapılmış analizlere benzemez. O eksiğin ne olduğu, nerede çözümleneceğini ve tekrar kuruluş coşkusunu yakalayarak kaybetmeyeceğiniz bir hale gelmesini sağlar. En önemlisi ise kurumlar, kuruluşlarında böyle bir uzun analiz ve planların ardında kurulmazlar, hayatları anne karnından çıkar gibi başlar, sonrasında yaşı, adı ve hayatında taşıyacağı anlamlar konur. İşte bu yüzden iş analizini kurumunuzun kuruluş haline yapamamış olabilir ama mutlaka vakit bulduğu ilk an yaparak tüm süreçleri bu temeli esas alarak yapmalıdır.

Önemli: İş analizini internetten araştırmak adınıza yararlı olmayacaktır. Daha geniş kapsamlı eğitimler ya da yurtdışı örneklerine ulaşabilirseniz, vaka incelenmesi gibi değerlendirmenizi tavsiye ederim. Çünkü Türkiye’de pozisyon analizini, size “iş analizi” diye yedirmeye çalışan bir ton sahte uzman (!) arkadaşlarla karşılaşmanız mümkün olabilir ya da örnek gerçek bir çalışma bulmanız çok da mümkün olmayabilir.